План урока на тему:

Повелительное наклонение

Татарский язык6 класс63 раздела
Повелительное наклонение

Татарский язык · 6 класс · Открытие нового · 45 мин

Боерык фигыль

Цели и задачи

  • Укучылар дәрес ахырына боерык фигыльнең мәгънәсен аңлата һәм аның зат-сан формаларын таный алачак.
  • Боерык фигыльне сөйләмдә һәм язма күнегүләрдә дөрес кулланырга өйрәнү.
  • Боерык фигыль формаларын башка фигыль формаларыннан аера белү һәм нәтиҗәне мисаллар белән дәлилләү.
  • Парларда һәм төркемнәрдә хезмәттәшлек итү, иптәшенең җавабын тыңлау һәм төзәтү күнекмәсен үстерү.
  • Әдәпле боерыклар кулланып, аралашу мәдәниятенә уңай мөнәсәбәт формалаштыру.

Планируемые результаты

Личностные

  • Укучы әдәпле сөйләмнең кешеләр арасындагы мөнәсәбәтләр өчен мөһим булуын аңлый.
  • Үз җавабына җаваплылык белән карый һәм хатасын төзәтергә әзер була.
  • Төркемдә эшләгәндә иптәшләренең фикерен хөрмәт итә.
  • Татар телен көндәлек аралашуда куллануга кызыксыну күрсәтә.

Метапредметные

  • Тексттан боерык фигыльләрне таба һәм аларны мәгънәсе буенча төркемли.
  • Кагыйдәне мисаллар аша чыгара, нәтиҗәсен телдән формулировкалый.
  • Парларда җавапны чагыштыра, дәлилли һәм үзгәрешләр кертә.
  • Үз эшен критерийлар буенча тикшерә һәм аңлашылмаган урынны билгели.

Предметные

  • Боерык фигыльнең эш кушуны, киңәшне, үтенечне белдерүен аңлата.
  • Боерык фигыльнең II зат берлек һәм күплек сан формаларын дөрес куллана.
  • -гыз/-гез, -ыгыз/-егез кушымчалары ярдәмендә күплек һәм әдәпле форма ясый.
  • Боерык фигыльләрне җөмләдә таба, төрен билгели һәм дөрес яза.

Универсальные учебные действия (УУД)

Личностные УУД

  • Уку-язу эшчәнлегенең шәхси әһәмиятен аңлый.
  • Сөйләмдә боерыкның тупас түгел, ә әдәпле яңгыравына игътибар итә.
  • Максатка ирешү өчен үз тырышлыгын бәяли.
  • Тел нормаларын саклау кирәклеген кабул итә.

Регулятивные УУД

  • Дәрес максатын укытучы белән бергә формулировкалый.
  • Биремне үтәү эзлеклелеген планлаштыра.
  • Үз җавабын үрнәк белән чагыштырып тикшерә.
  • Хатасын таба, сәбәбен ачыклый һәм төзәтә.

Познавательные УУД

  • Тел күренешләрен күзәтә һәм уртак билгеләрне аерып чыгара.
  • Сүзләрне зат һәм сан буенча чагыштыра.
  • Кагыйдәне таблица һәм модель рәвешендә күрсәтә.
  • Тексттан кирәкле мәгълүматны сайлап ала һәм нәтиҗә ясый.

Коммуникативные УУД

  • Парларда фикер алышканда чиратлашып сөйләшә.
  • Иптәшенең җавабын сорау һәм дәлил белән тулыландыра.
  • Уртак карарга килә һәм аны сыйныфка тәкъдим итә.
  • Үтенеч һәм боерыкны сөйләм максатына туры китереп куллана.

Подготовка учителя к уроку

  • Доскада дәрес темасын, проблемалы сорауны һәм «Тыңла — чагыштыр — нәтиҗә яса» алгоритмын әзерләргә.
  • Боерык фигыльләр язылган карточкаларны һәр парга бер комплект итеп, 15 комплект бастырырга.
  • Өч дәрәҗәле мөстәкыйль эшне һәр укучыга берәр данә итеп бастырырга.
  • «Сүзне тап» тексты һәм җаваплар өчен төркемнәргә дүрт төсле маркер әзерләргә.
  • Экранга татар телендә боерык формалары таблицасын һәм көндәлек ситуацияләр рәсемнәрен чыгарырга.
  • Һәр төркемгә ватман яки А3 кәгазе, стикерлар һәм клей әзерләргә.
  • Таймер, проектор һәм интерактив такта әзерләргә.
  • Рефлексия өчен яшел, сары һәм кызыл төстәге карточкаларны һәр укучыга таратырга.

Ход урока

Этап 1. Оештыру һәм мотивация (3 мин)

Цель этапа: укучыларны дәрес эшчәнлегенә кертү һәм темага кызыксыну уяту.
Время
Действие учителя
Действие учеников
1 мин
Укытучы елмаеп әйтә: "Исәнмесез, укучылар! Бүген без сүзләрнең кешеләргә ничек тәэсир итүен тикшерербез. Өстәлләрегездә дәфтәр, ручка һәм карточка бармы? Барыгыз да эшкә әзерме?"
Укучылар исәнләшә, кирәкле әсбапларын тикшерә һәм дәрескә әзерләнә.
2 мин
Укытучы экранда ике җөмләне күрсәтә: «Тәрәзәне яп.» һәм «Зинһар, тәрәзәне ябыгыз әле». Сорау бирә: "Бу җөмләләрдә нәрсә эшләргә кушыла? Икенче җөмлә ни өчен йомшаграк яңгырый?"
Укучылар җөмләләрне укый, җавап бирә: «Ике җөмләдә дә тәрәзәне ябу сорала», «Икенчесе әдәбрәк яңгырый».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Без эш кушуны һәм үтенечне белдергән җөмләләрне күрдек. Хәзер алардагы фигыльләрнең нинди формада торуын ачыкларбыз."

Этап 2. Белемнәрне актуальләштерү (6 мин)

Цель этапа: фигыль һәм зат-сан турындагы белемнәрне искә төшерү.
Время
Действие учителя
Действие учеников
2 мин
Укытучы әйтә: "Башта «Фигыльне таны» алымын кулланабыз. Экрандагы сүзләрне укыгыз: укый, язды, бара, тыңла, сөйләгез, уйный. Кайсы сүзләр эш-хәрәкәтне белдерә? Алар нинди сорауларга җавап бирә?"
Укучылар сүзләрне укый, фигыльләрне аера һәм «нишли?», «нишләде?», «нишлә?» сорауларын әйтә.
2 мин
Укытучы тактага «мин», «син», «ул», «без», «сез», «алар» сүзләрен яза: "Фигыльләр зат белән ничек бәйләнә? «Укы» фигылен төрле затларга куеп карагыз."
Укучылар парларда мисаллар төзи: «мин укыйм», «син укыйсың», «ул укый», «без укыйбыз», «сез укыйсыз», «алар укыйлар».
2 мин
Укытучы сорау бирә: "Әгәр без эшне үзебез эшләмибез, ә кемгәдер эшләргә кушабыз икән, нинди форма кирәк булыр? «Тактага яз» җөмләсендә эшне кем башкара?"
Укучылар фикер алыша һәм җавап бирә: «Эшне тыңлаучы башкара», «Бу кушуны белдерә».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Без фигыльнең зат белән үзгәрүен искә төшердек. Хәзер «тактага яз», «дәфтәрләрегезне ачыгыз» кебек формаларның уртак билгесен эзләрбез."

Этап 3. Проблеманы кую һәм максат билгеләү (4 мин)

Цель этапа: укучыларны дәреснең проблемасын һәм максатын мөстәкыйль формалаштыруга юнәлтү.
Время
Действие учителя
Действие учеников
2 мин
Укытучы тактага «укы — укыгыз», «кил — килегез», «яз — языгыз» парларын яза һәм әйтә: "Парларны чагыштырыгыз. Сүз ахырында нинди үзгәреш күрәсез? Ни өчен бер формада -гыз кушымчасы бар?"
Укучылар парларда чагыштыра, җавап бирә: «Беренче форма бер кешегә, икенчесе берничә кешегә яки олы кешегә әйтелә», «-гыз кушымчасы өстәлә».
2 мин
Укытучы әйтә: "Безгә бүген өч сорауга җавап табарга кирәк: бу формалар нәрсәне белдерә, ничек ясала һәм кайчан кулланыла? Дәрес максатын бер җөмлә белән әйтеп карагыз."
Укучылар максат формалаштыра: «Без боерык фигыльне танырга, ясарга һәм сөйләмдә дөрес кулланырга өйрәнәбез».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Максатыбыз ачык: боерык фигыльнең мәгънәсен һәм формаларын үзебез ачарга тиешбез. Моның өчен башта тел материалын тикшерәбез."

Посмотрите план целиком

Зарегистрируйтесь — и откройте план урока по этой теме полностью: цели, ход урока и рефлексия по ФГОС.

Этап 4. Яңа белемне ачу (12 мин)

Цель этапа: боерык фигыльнең мәгънәсен һәм төп зат-сан формаларын күзәтү аша ачу.
Время
Действие учителя
Действие учеников
4 мин
Укытучы төркемнәргә карточкалар тарата: «Китапны ач», «Текстны укы», «Сорауга җавап бир», «Игътибар белән тыңлагыз», «Дәфтәрләрегезне ябыгыз», «Дөресен әйтегез». Әйтә: "Сүзләрне ике төркемгә аерыгыз: бер кешегә әйтелгән кушу һәм берничә кешегә яки әдәпле рәвештә әйтелгән кушу. Ни өчен шулай бүлдегез?"
Төркемнәр карточкаларны ике баганага урнаштыра һәм дәлилли: «ач, укы, бир — бер кешегә», «тыңлагыз, ябыгыз, әйтегез — берничә кешегә яки әдәпле форма».
3 мин
Укытучы экранда таблица күрсәтә: «син — укы, кил, сөйлә»; «сез — укыгыз, килегез, сөйләгез». Сорау бирә: "Кайсы кушымчалар өстәлде? Тамырдагы аваз үзгәрдеме?"
Укучылар таблицаны анализлый, җавап бирә: «Сез формасында -гыз/-гез яки -ыгыз/-егез кушымчасы бар», «Кайбер сүзләрдә сузык авазлар үзгәрми, кушымча сүзгә яраклаша».
3 мин
Укытучы нәтиҗәне Сократ әңгәмәсе аша чыгара: "Бу фигыльләр эшне кемгәдер кушуны, үтенүне яки киңәшне белдерәме? Алар кайсы затка юнәлтелә? «Укы!» сүзендә эшне кем башкарырга тиеш?"
Укучылар җавап бирә: «Боерык фигыль эш кушуны, үтенүне һәм киңәшне белдерә», «Укы! — II зат берлек сан», «Укыгыз! — II зат күплек яки әдәпле форма».
2 мин
Укытучы тактада кагыйдәне формалаштыра: "Боерык фигыль эш кушуны, үтенүне, киңәшне белдерә. II зат берлектә кушымчасыз килә: яз, укы, кил. II зат күплектә һәм әдәпле формада -гыз/-гез, -ыгыз/-егез кушымчалары ялгана: языгыз, укыгыз, килегез."
Укучылар кагыйдәне дәфтәргә язып ала, таблицадагы өч мисалны күчерә һәм бер мисалны үзләре өсти.

Запись в тетрадях

Боерык фигыль эш кушуны, үтенүне, киңәшне белдерә. II зат берлек: укы, яз, кил. II зат күплек һәм әдәпле форма: укыгыз, языгыз, килегез.
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Без боерык фигыльнең нәрсә белдерүен һәм ике төп формасын ачыкладык. Хәзер яңа кагыйдәне сөйләмдә кулланып тикшерәбез."

Этап 5. Беренчел ныгыту (7 мин)

Цель этапа: боерык фигыль формаларын җөмлә эчендә дөрес куллану.
Время
Действие учителя
Действие учеников
3 мин
Укытучы «Сүзне үзгәрт» уенын оештыра: "Карточкадагы фигыльне башта син формасына, аннары сез формасына куегыз: тыңлау, уку, язу, сөйләү. Һәр пар бер сүзне тактада күрсәтә."
Парлар җаваплар әзерли: «тыңла — тыңлагыз», «укы — укыгыз», «яз — языгыз», «сөйлә — сөйләгез».
2 мин
Укытучы әйтә: "Хәзер җөмләләрне әдәпле формага үзгәртегез: «Тәрәзәне яп», «Китапны бир», «Монда утыр». Кайсы сүзләр өстәлде?"
Укучылар җөмләләрне үзгәртә: «Тәрәзәне ябыгыз әле», «Китапны бирегез әле», «Монда утырыгыз».
2 мин
Укытучы ике укучыга рольле бирем бирә: "Берегез — китапханәче, икенчегез — укучы. Өч боерык фигыль кулланып, әдәпле диалог төзегез."
Укучылар диалог төзи һәм укый: «Китапны алыгыз», «Рәхмәт, китапны бирегез әле», «Бу китапны укыгыз».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Сез боерык фигыльне аерым сүздә дә, җөмләдә дә куллана алдыгыз. Хәзер һәркем үзенең белемін мөстәкыйль тикшерә."

Этап 6. Мөстәкыйль эш һәм үзара тикшерү (8 мин)

Цель этапа: боерык фигыльне мөстәкыйль тану, үзгәртү һәм куллану күнекмәсен тикшерү.
Время
Действие учителя
Действие учеников
5 мин
Укытучы өч дәрәҗәле карточкалар тарата: "Барыгыз 1 нче биремне эшли. Икенче биремне сайлап эшләгез. Өченче бирем — теләге булган укучылар өчен. Җавапларны үзегез тикшерәчәксез." Биремнәр: 1) боерык фигыльләрне сызыгыз: «Укы, уйна, яз, бара, тыңлагыз, килде»; 2) «Син китапны ач» җөмләсен «сез» формасына үзгәртегез; 3) «Сыйныфта үзеңне ничек тотарга?» темасына дүрт әдәпле киңәш языгыз.
Укучылар индивидуаль эшли: «укы, уйна, тыңлагыз» сүзләрен таба; «Сез китапны ачыгыз» дип яза; өстәмә эштә «Игътибар белән тыңлагыз», «Иптәшегезгә ярдәм итегез» кебек киңәшләр төзи.
3 мин
Укытучы экранга эталонны чыгара: «Укы, уйна, тыңлагыз; Сез китапны ачыгыз». Әйтә: "Кызыл ручка белән үз эшегезне тикшерегез. Дөрес җавапка — бер балл, боерык формасын аңлатып яза алсагыз — өстәмә балл."
Укучылар җавапларын эталон белән чагыштыра, хаталарын төзәтә һәм үз баллын билгели. Парда бер-берсенә «Ике йолдыз һәм бер теләк» буенча кыска фикер әйтә.

Эталон решения

1) Боерык фигыльләр: «укы», «уйна», «тыңлагыз». «Бара» — хәзерге заман хикәя фигыле, «килде» — үткән заман хикәя фигыле. 2) «Син китапны ач» җөмләсендә II зат берлек формасы «ач»; әдәпле яки күплек формада кушымча өстәлә: «Сез китапны ачыгыз».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Үз эшегезне тикшереп, кайсы урында кыенлык булуын күрдегез. Хәзер боерык фигыльне көндәлек сөйләм белән бәйләп, кечкенә иҗади бирем үтәрбез."

Этап 7. Белемне система итеп куллану һәм рефлексия (5 мин)

Цель этапа: өйрәнелгән кагыйдәне реаль сөйләм ситуациясендә куллану һәм дәрес нәтиҗәсен бәяләү.
Время
Действие учителя
Действие учеников
2 мин
Укытучы әйтә: "Төркемнәр, сезгә «Кунакка килү кагыйдәләре» дигән мини-плакат төзергә кирәк. Өч боерык фигыль кулланыгыз: берсе — киңәш, берсе — әдәпле үтенеч, берсе — гомуми кагыйдә. Вакытыгыз — бер минут."
Төркемнәр өч җөмлә яза: «Өйгә кергәндә исәнләшегез», «Зинһар, аяк киемегезне салыгыз», «Өстәл артында тыныч утырыгыз».
1 мин
Укытучы төркемнәрнең эшен тыңлый һәм сорый: "Сезнең җөмләләрдә эш кушу ничек белдерелгән? Кайсы җөмлә әдәплерәк яңгырый?"
Төркем вәкиле плакатны укый һәм җавап бирә: «Боерык фигыльләр эш кушуны һәм киңәшне белдерә», «Зинһар сүзе үтенечне әдәпле итә».
2 мин
Укытучы «Светофор» алымын үткәрә: "Яшел карточка — боерык фигыльне аңладым һәм куллана алам; сары — мисал төзегәндә ярдәм кирәк; кызыл — кушымчаларны кабатларга кирәк. Карточкагызны күтәрегез һәм бер җөмлә белән нәтиҗә әйтегез."
Укучылар төсле карточка күтәрә һәм әйтә: «Мин боерык фигыльне таба алам», «Миңа -гыз/-гез кушымчаларын кабатларга кирәк».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Бүген без боерык фигыльнең эш кушуны, үтенүне һәм киңәшне белдерүен ачыкладык. Сез аның берлек һәм күплек, әдәпле формаларын җөмләләрдә кулландыгыз. Өйдә бу белемне ныгытабыз."

Критерии оценивания практической работы

  • «5» — мөстәкыйль эшнең барлык биремнәре дөрес үтәлгән, боерык фигыльләр дөрес табылган, «син» һәм «сез» формалары буталмаган, иҗади мисаллар төзелгән.
  • «4» — биремнәрнең күпчелеге дөрес үтәлгән, бер-ике орфографик яки кушымта хатасы бар, кагыйдәнең мәгънәсе аңлатылган.
  • «3» — боерык фигыльнең кимендә яртысы дөрес табылган, ләкин зат-сан формаларын куллануда хаталар бар; укытучы ярдәменнән соң җавап төзәтелгән.

Рефлексия

Вопрос для ученика
Цель вопроса
Боерык фигыль нәрсәне белдерә?
Төп грамматик мәгънәне аңлауны ачыклау.
«Укы» һәм «укыгыз» формалары нәрсә белән аерыла?
Зат-сан кушымчаларын аңлауны тикшерү.
Кайсы биремдә кыенлык булды һәм ни өчен?
Алгоритмдагы индивидуаль кыенлыкларны ачыклау.
Бүгенге белемне көндәлек тормышта кайда кулланып була?
Белемнең практик әһәмиятен аңлауны бәяләү.

Завершающее слово учителя

"Бүген без боерык фигыльнең эш кушуны, үтенүне һәм киңәшне белдерүен өйрәндек. Игътибар итегез: әдәпле сөйләмдә «зинһар», «рәхим итеп», «әле» сүзләре боерыкны йомшарта. Кушымчаларны дөрес сайлау да бик мөһим: «укы» — берлек, «укыгыз» — күплек яки әдәпле форма. Киләсе дәрестә боерык фигыльнең башка зат формалары һәм тискәре мәгънә белдерү юллары белән эшләрбез."

Домашнее задание

Уровень
Что задать
Зачем
Базовый (обязательный)
Боерык фигыль кулланып, 6 җөмлә языгыз: өч җөмлә бер кешегә, өч җөмлә берничә кешегә яки әдәпле формада булсын. Боерык фигыльләрнең астына сызыгыз.
Боерык фигыльнең мәгънәсен һәм II зат формаларын ныгыту; кушымчаларның дөрес язылышын тикшерү.
Средний (повышающий)
«Мәктәптә үз-үзеңне тоту кагыйдәләре» темасына 8 җөмлә төзегез. Кимендә дүрт җөмләдә -гыз/-гез яки -ыгыз/-егез кушымчалы боерык фигыль кулланыгыз.
Боерык фигыльне бәйләнешле сөйләмдә һәм әдәпле киңәшләр биргәндә куллану.
Продвинутый (дополнительный)
Гаиләдәге бер көн турында кечкенә диалог төзегез: 6–8 реплика, кимендә алты боерык фигыль булсын. Бер боерык, бер үтенеч һәм бер киңәшне аерып билгеләгез.
Сөйләм максатын аеру, боерык фигыльләрне контекстта урынлы һәм иҗади куллану.
Дәрестән чыгар алдыннан үзеңне тикшер: «Боерык фигыль нинди мәгънә белдерә? «Син» формасында фигыль ничек килә? «Сез» формасында нинди кушымчалар кулланыла? «Утыр» һәм «утырыгыз» сүзләре кайсы очракларда әйтелә?»

Создайте уникальный план урока по своей теме

  • Любая тема, любой уровень
  • Структура по ФГОС
  • 100% уникальный план урока
  • Цели, ход урока, рефлексия
  • Экспорт в PDF и Word
  • Готово за 1 минуту

Другие темы по татарскому языку для 6 класса

Чем удобны планы уроков Нейрум

  • Готовый план, не набросокЦели, ход урока, планируемые результаты, рефлексия — всё по структуре ФГОС, открыли и пошли вести.
  • План урока или техкартаОдин материал — два формата экспорта в PDF. Скачали то, что нужно завучу.
  • Свой план урока за минутуНе нашли нужный? ИИ-конструктор напишет план урока по вашей теме, классу и типу урока.

Вопросы и ответы

Как скачать план урока «Повелительное наклонение (боерык фигыль)»?

Зарегистрируйтесь бесплатно — материал сохранится в личном кабинете, откуда его можно скачать как план урока или технологическую карту.

Соответствует ли план урока ФГОС?

Да, структура урока — цели, ход урока, планируемые результаты — построена по ФГОС для 6 класса (татарскому языку).

Можно ли изменить план под свой класс?

Да. После регистрации план урока открывается в конструкторе: этапы и содержание можно отредактировать или перегенерировать.