План урока на тему:

Фигыльнең заман формалары

Государственный татарский язык4 класс65 разделов
Фигыльнең заман формалары

Государственный татарский язык · 4 класс · Открытие нового · 45 мин

Фигыльнең заман формалары

Цели и задачи

  • Максат: дәрес ахырына укучылар хәзерге, үткән һәм киләчәк заман фигыльләрен аера, аларны сораулары һәм кушымчалары белән билгели, бирелгән җөмләләрдә дөрес куллана алачак.
  • Укучылар фигыльнең өч заман формасы турында белемнәрен формалаштыра һәм һәр заманга кимендә ике мисал китерә.
  • Укучылар дәреслектәге тексттан заман фигыльләрен таба, аларны төркемли һәм нәтиҗәне парларда һәм төркемнәрдә дәлилли.
  • Укучылар үз эшен критерийлар буенча тикшерә, хатасын таба һәм төзәтә.
  • Укучылар татар телен аралашу һәм үз фикерен әйтү чарасы буларак куллануга кызыксыну үстерә.

Планируемые результаты

Личностные

  • Укучы татар телендә дөрес һәм аңлаешлы сөйләшүнең әһәмиятен аңлый.
  • Укучы үз җавабына җаваплылык белән карый һәм иптәшенең фикерен хөрмәт итә.
  • Укучы төркемдә эшләгәндә уртак нәтиҗәгә ирешү теләген күрсәтә.
  • Укучы үзенең нәрсә белүен һәм нәрсәгә өйрәнергә кирәклеген бәяли.

Метапредметные

  • Укучы тексттан кирәкле мәгълүматны таба һәм аны таблицага урнаштыра.
  • Укучы мәгълүматны билгесе буенча чагыштыра, төркемли һәм гомумиләштерә.
  • Укучы парда һәм төркемдә сөйләшү кагыйдәләрен саклап эшли.
  • Укучы биремне үтәү планын төзи, вакытны күзәтә һәм үз эшен тикшерә.

Предметные

  • Укучы хәзерге, үткән һәм киләчәк заман фигыльләрен таный.
  • Укучы фигыльләргә «нишли?», «нишләде?», «нишләячәк?» сорауларын дөрес куя.
  • Укучы хәзерге заманның -а/-ә, -ый/-и, үткән заманның -ды/-де, -ты/-те, киләчәк заманның -ачак/-әчәк, -ыр/-ер кушымчаларын мисалларда билгели.
  • Укучы заман формаларын җөмләдә дөрес куллана һәм фигыльләрне заман буенча үзгәртә.

Универсальные учебные действия (УУД)

Личностные УУД

  • Укучы дәрес максатын аңлап, уку эшчәнлегенә үз теләге белән кушыла.
  • Укучы татарча сөйләмне камилләштерүнең шәхси әһәмиятен күрә.
  • Укучы уңышын һәм кыенлыгын ачык әйтә.

Регулятивные УУД

  • Укучы дәрес башында максат куя һәм эш тәртибен әйтә.
  • Укучы биремне вакытында тәмамлау өчен үз эшен планлаштыра.
  • Укучы җавабын үрнәк белән чагыштыра, хатасын төзәтә һәм нәтиҗә ясый.
  • Укучы дәрес ахырында үзләштерү дәрәҗәсен бәяли.

Познавательные УУД

  • Укучы фигыльләрне сораулары һәм кушымчалары буенча анализлый.
  • Укучы дәреслектәге тексттан фактларны сайлап ала.
  • Укучы фигыльләрне өч төркемгә бүлә һәм таблица төзи.
  • Укучы кагыйдәне мисаллар нигезендә үзе формалаштыра.

Коммуникативные УУД

  • Укучы парда иптәшенең фикерен тыңлый һәм үз фикерен дәлилли.
  • Укучы төркемдә рольләрне бүлешеп эшли.
  • Укучы сорау бирә, җавапны тулыландыра һәм уртак нәтиҗә чыгара.
  • Укучы фикерләр аерылганда тыныч сөйләшеп, дәлилгә таяна.

Подготовка учителя к уроку

  • Дәреслектәге заман формалары турындагы кагыйдә һәм күнегүләрне алдан билгеләргә; конкрет бит һәм күнегү номерларын планга кертмәскә.
  • Тактага «Хәзерге заман — нишли?», «Үткән заман — нишләде?», «Киләчәк заман — нишләячәк?» схемасын әзерләргә.
  • Экранга өч рәсемле слайд әзерләргә: бала хәзер китап укый, кичә рәсем ясады, иртәгә ярышта катнашачак.
  • Һәр укучыга «Фигыльнең заманын тап» карточкасын, һәр парга бер «Сүзләрне җөмләгә куй» карточкасын бастырырга.
  • Өч төркемгә яшел, зәңгәр һәм сары конвертлар әзерләргә; аларда хәзерге, үткән һәм киләчәк заман фигыльләре язылган сүзләр булырга тиеш.
  • Төркемнәр өчен А3 кәгазе, маркерлар һәм стикерлар әзерләргә.
  • Үзбәя өчен һәр укучыга яшел, сары, кызыл төстәге кечкенә карточкалар таратырга.
  • Проектор, ноутбук, интерактив такта һәм вакыт үлчәү өчен таймер әзерләргә.

Ход урока

Этап 1. Оештыру һәм мотивация (3 мин)

Цель этапа: укучыларны эшкә туплау һәм дәрес проблемасын кызыксыну аша ачу.
Время
Действие учителя
Действие учеников
1 мин
"Исәнмесез, укучылар! Бүген без тел тикшерүчеләре булырбыз. Өстәлләрегездә дәфтәр, дәреслек һәм каләм бармы? Әзерлекне тикшерегез. Бүгенге эшебездә һәр дөрес җавап безне серне ачарга якынайтачак."
Дәфтәрләрен, дәреслекләрен һәм каләмнәрен әзерлиләр; бер-берсенә әзерлекне тикшерәләр.
2 мин
Учитель экранда өч рәсем күрсәтә: бала китап укый, бала рәсем ясады, бала иртәгә ярышта катнашачак. "Рәсемнәрдәге эшләр кайчан була? Беренче һәм икенче рәсемдәге фигыльләрне әйтегез. Өченче рәсем турында ничек сөйләрбез?"
Рәсемнәрне карыйлар һәм җавап бирәләр: «Хәзер китап укый», «Кичә рәсем ясады», «Иртәгә ярышта катнашачак».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Без бер үк эшнең төрле вакытта булуын күрдек. Хәзер шул вакытларның телдә ничек белдерелүен тикшерербез."

Этап 2. Белемнәрне актуальләштерү. Парларда эш (5 мин)

Цель этапа: фигыль һәм аның сораулары турындагы белемнәрне искә төшерү.
Время
Действие учителя
Действие учеников
2 мин
"Дәреслектәге бүгенге тексттан яки тактадагы җөмләләрдән фигыльләрне табыгыз: «Айдар мәктәпкә бара. Кичә ул яңа китап укыды. Иртәгә алар музейга барачак». Фигыльләрне дәфтәргә языгыз."
Җөмләләрдән «бара», «укыды», «барачак» фигыльләрен табып язалар.
2 мин
"Хәзер «Уйла — парда фикер алыш — уртаклаш» алымын кулланабыз. Башта һәркем фигыльгә сорау куя, аннары иптәше белән чагыштыра. Кайсы сорау эшнең вакытын күрсәтә?"
Башта мөстәкыйль уйлыйлар, аннары парда сорауларны чагыштыралар: «нишли?», «нишләде?», «нишләячәк?».
1 мин
"Берничә пар җавабын әйтсен. Җавапны дәлилләгез: ни өчен «укыды» сүзенә «нишләде?» соравын куябыз?"
Җавап бирәләр: «Укыды — эш кичә булган, шуңа күрә нишләде? соравы куела».

Запись в тетрадях

Укучылар язалар: «Фигыль эш-хәрәкәтне белдерә. Фигыльгә нишли?, нишләде?, нишләячәк? сораулары куела».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Фигыльне таба һәм аңа сорау куя беләбез. Ләкин заманны кушымча ярдәмендә ничек аерырга икәнен әле ачарга кирәк."

Этап 3. Проблеманы ачу һәм максат кую (4 мин)

Цель этапа: укучыларны дәреснең тикшеренү соравын һәм максатын мөстәкыйль формалаштыруга алып килү.
Время
Действие учителя
Действие учеников
2 мин
"Тактадагы сүзләргә игътибар итегез: укый, укыды, укыячак. Тамырлары охшаш, ләкин мәгънәләре төрле. Бу сүзләр нәрсә белән аерыла? Кушымчаларга карагыз һәм үз фикерегезне парда әйтегез."
Парларда «-ый», «-ды», «-ячак» өлешләрен билгелиләр; аерма эшнең кайчан булуында дигән нәтиҗәгә киләләр.
2 мин
"Димәк, бүген без нинди сорауга җавап эзләрбез? Дәрес максатын бергә төзик: фигыльнең ... заман формаларын танырга, ... һәм ..."
Максатны әйтәләр: «Фигыльнең өч заманын танырга, сорауларын һәм кушымчаларын билгеләргә, җөмләдә кулланырга».

Посмотрите план целиком

Зарегистрируйтесь — и откройте план урока по этой теме полностью: цели, ход урока и рефлексия по ФГОС.

Завершение этапа: учитель подводит итог: "Максатыбыз билгеле: мисалларны тикшереп, өч заманның билгеләрен үзебез ачачакбыз. Хәзер тикшеренүчеләр төркеменә әвереләбез."

Этап 4. Яңа белемне ачу. Төркемнәрдә тикшеренү (10 мин)

Цель этапа: мисаллар аша хәзерге, үткән һәм киләчәк заман формаларының сорауларын һәм кушымчаларын ачу.
Время
Действие учителя
Действие учеников
2 мин
"Өч төркемгә бүленегез. Һәр төркем үз конвертын ала. Сүзләрне укыгыз, мәгънәсен аңлатыгыз һәм аларны «Кайчан?», «Сорау», «Кушымча» баганаларына урнаштырыгыз. Төркемдә рольләрне бүлегез: укучы, язучы, вакыт күзәтүче, чыгыш ясаучы."
Төркемдә рольләрне бүләләр, конверттагы сүзләрне укыйлар һәм мисалларны тикшерәләр.
4 мин
Учитель төркемнәр янына килеп, сораулар бирә: "Сезнең сүзләр нинди вакытны белдерә? Фигыльгә нинди сорау куела? Сүзнең кайсы өлеше сезгә ярдәм итте? Нәтиҗәне А3 кәгазенә языгыз."
Төркемнәр мисалларны төркемлиләр. Беренче төркем: «укый, эшли, сөйли»; икенче төркем: «укыды, эшләде, сөйләде»; өченче төркем: «укыячак, эшләячәк, сөйләячәк».
4 мин
"Һәр төркем үз ачышын тәкъдим итә. Башка төркемнәр тыңлый һәм кирәк булса стикерга сорау яза. Аннары без уртак кагыйдәне тактада төзибез."
Чыгыш ясыйлар: «Хәзерге заман нишли? соравына җавап бирә», «Үткән заман нишләде? соравына җавап бирә», «Киләчәк заман нишләячәк? соравына җавап бирә».

Запись в тетрадях

Укучылар таблица төзеп язалар: «Хәзерге заман: нишли? укый, эшли. Үткән заман: нишләде? укыды, эшләде. Киләчәк заман: нишләячәк? укыячак, эшләячәк».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Без өч заманның сорауларын һәм төп кушымчаларын ачыкладык. Хәзер бу белемне җөмләләрдә кулланып карыйбыз."

Этап 5. Беренчел ныгыту (7 мин)

Цель этапа: заман формаларын җөмлә эчендә тану һәм дөрес куллану.
Время
Действие учителя
Действие учеников
3 мин
"Парларга карточкалар таратам. Сез җөмләне укыйсыз, фигыль астына сызып, аның заманын һәм соравын язасыз: «Мин хәзер рәсем ясыйм. Кичә без әбигә бардык. Иртәгә алар футбол уйнаячак»."
Парларда «ясыйм» — хәзерге заман, «бардык» — үткән заман, «уйнаячак» — киләчәк заман дип билгелиләр.
2 мин
"Хәзер бер җөмләне үзгәртәбез: «Мин китап укыйм». Аны үткән һәм киләчәк заманга әйләндерегез. Фигыль формасы ничек үзгәрде?"
Җөмләне үзгәртәләр: «Мин китап укыдым», «Мин китап укыячакмын». Кушымчаларны билгелиләр.
2 мин
"Ике пар тактада эшли. Җавапны барыгыз да тикшерегез: сорау, заман һәм кушымча туры киләме? Хатаны тапсагыз, сәбәбен әйтеп төзәтегез."
Тактадагы җавапларны тикшерәләр, хаталарны төзәтәләр һәм җавап бирәләр: «Укыдым — нишләдем? Үткән заман».

Эталон решения

«Мин китап укыйм» җөмләсендә фигыль — «укыйм». Аңа «нишлим?» соравы куела, шуңа күрә ул хәзерге заман. Үткән заман өчен: «Мин китап укыдым»; киләчәк заман өчен: «Мин китап укыячакмын». Фигыль формасы заманга карап үзгәрә.
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Сез фигыльнең заманын сорау һәм кушымча аша билгели алдыгыз. Хәзер һәркем үзенең ни дәрәҗәдә аңлавын мөстәкыйль тикшерә."

Этап 6. Мөстәкыйль эш һәм үзара тикшерү (8 мин)

Цель этапа: һәр укучының заман формаларын мөстәкыйль куллана алуын тикшерү һәм дифференциация оештыру.
Время
Действие учителя
Действие учеников
1 мин
"Хәзер мөстәкыйль карточка белән эшлибез. А, Б һәм В биремнәре бар. А — барысы өчен мәҗбүри, Б — стандарт дәрәҗә, В — өстәмә катлаулырак бирем. Башта А биремен эшләгез, аннары үз көчегезгә туры килгәнен сайлагыз."
Карточкасын алалар, үз эш тәртибен планлаштыралар.
4 мин
"А биреме: фигыльләрнең заманын билгеләгез: «сөйләде, уйный, барыр, язачак, күрде, көлеп утыра». Б биреме: өч фигыль белән өч заманга җөмлә төзегез. В биреме: «Бүген», «Кичә», «Иртәгә» сүзләрен кулланып кечкенә хикәя языгыз."
А биремендәге фигыльләрне билгелиләр; Б яки В биремен сайлап, җөмләләр һәм кыска хикәя төзиләр.
3 мин
"Экранда җавап үрнәге күрсәтелә. Пардагы иптәшегезнең эшен критерий буенча тикшерегез: заман дөрес билгеләнгәнме, сорау куелганмы, кушымча дөрес язылганмы? Бер яхшы ягын һәм бер төзәтүне әйтегез."
Парларда эшләрне чагыштыралар, «Синең өч фигылең дә дөрес билгеләнгән», «Киләчәк заман кушымчасын төзәтергә кирәк» кебек фикерләр әйтәләр.
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Мөстәкыйль эш сезгә үз көчегезне күрсәтергә мөмкинлек бирде. Хәзер заман формаларын белемнәр системасына берләштереп, дәреснең төп нәтиҗәсен чыгарабыз."

Этап 7. Нәтиҗә, рефлексия һәм өй эше (8 мин)

Цель этапа: өйрәнелгән кагыйдәне гомумиләштерү, үзләштерүне бәяләү һәм өй эшен аңлату.
Время
Действие учителя
Действие учеников
3 мин
"Тактадагы таблицаны бергә тулыландырабыз. Хәзерге заман нинди сорауга җавап бирә? Үткән заманның нинди кушымчалары бар? Киләчәк заманны ничек таныйбыз?"
Таблицаны телдән тулыландыралар: «нишли?», «-ды/-де, -ты/-те», «нишләячәк? һәм -ачак/-әчәк».
2 мин
"Рефлексия өчен светофор кулланабыз. Яшел карточка — өч заманны аера алам; сары — кайбер очракларда ярдәм кирәк; кызыл — яңадан аңлату кирәк. Карточканы күтәргәндә бер җөмлә белән сәбәбен әйтегез."
Тиешле төсне күтәрәләр һәм әйтәләр: «Мин яшел, чөнки фигыльнең соравын куя алам» яки «Мин сары, киләчәк заманны кабатларга кирәк».
3 мин
"Өй эшен сайлап эшләгез. Барыгыз да базовый биремне үти. Кем әзер булса, урта яки өстәмә дәрәҗәне сайлый. Эшне тикшергәндә фигыльләрнең заманын һәм кушымчаларын билгеләгез."
Өй эшен көндәлеккә язалар, контроль сорауларга җавап бирәләр: «Заманны нинди сорау белән билгелибез?» һәм «Киләчәк заманга бер мисал китерегез».
Завершение этапа: учитель подводит итог: "Бүген без фигыльнең өч заманын ачыкладык, аларның сорауларын һәм кушымчаларын таптык. Сез төркемдә тикшеренү үткәрдегез һәм белемегезне мөстәкыйль эштә кулландыгыз."

Критерии оценивания практической работы

  • «5» — карточкадагы барлык биремнәр дөрес үтәлгән, кимендә алты фигыльнең заманы дөрес билгеләнгән, сораулары һәм кушымчалары күрсәтелгән, җөмләләрдә хаталар юк.
  • «4» — биремнәрнең күпчелеге дөрес үтәлгән, бер-ике фигыльнең заманы яки кушымчасы билгеләнгәндә хата киткән, җөмлә төзелеше сакланган.
  • «3» — өч-дүрт фигыльнең заманы дөрес билгеләнгән, ләкин сорауларны һәм кушымчаларны күрсәтүдә хаталар бар; укытучы ярдәменнән соң эш төзәтелгән.

Рефлексия

Вопрос для ученика
Цель вопроса
«Бүген фигыльнең нинди заман формаларын өйрәндек?»
Төп төшенчәләрне һәм дәрес нәтиҗәсен аңлауны ачыклау.
«Заманны билгеләгәндә сиңа нәрсә ярдәм итә: сораумы, кушымчамы, әллә икесе дә?»
Фигыльне тану алгоритмын аңлау дәрәҗәсен ачыклау.
«Кайсы бирем сиңа иң авыр булды? Ни өчен?»
Алгоритмдагы кыен урыннарны һәм индивидуаль ярдәм ихтыяҗын билгеләү.
«Киләсе дәрестә нәрсәне тагын бер тапкыр кабатларга кирәк?»
Укучының үз-үзен бәяләвен һәм киләсе уку максатын ачыклау.

Завершающее слово учителя

"Бүген без фигыльләрнең эш-хәрәкәтне генә түгел, аның кайчан булганын да белдерүен күрдек. Хәзерге, үткән һәм киләчәк заманны билгеләгәндә иң элек сорауга, аннары кушымчага игътибар итегез. Иң еш очрый торган хата — фигыльнең тамырына гына карап, заманын билгеләү; без кушымчаны да тикшерергә тиеш. Киләсе дәрестә заман формаларын зат-сан белән бәйләп, сөйләмдә дөрес кулланырга өйрәнербез."

Домашнее задание

Уровень
Что задать
Зачем
Базовый (обязательный)
Дәреслектәге өйрәнелгән кагыйдәгә таянып, 6 фигыль языгыз: икесе хәзерге, икесе үткән, икесе киләчәк заманда булсын. Һәр фигыльгә сорау куегыз һәм кушымчасын билгеләгез.
Өч заманны аеруны һәм фигыль формасын анализлауны ныгыта; тикшергәндә сорау һәм кушымта туры килүенә игътибар итәргә.
Средний (повышающий)
Өч заманны кулланып, «Минем бер көнем» темасына 5–6 җөмләдән торган кечкенә текст төзегез. Текстта хәзерге, үткән һәм киләчәк заман фигыльләрен астыгыз.
Заман формаларын бәйләнешле сөйләмдә куллануны үстерә; тикшергәндә җөмлә мәгънәсенең вакыт белән туры килүенә карарга.
Продвинутый (дополнительный)
«Кичә — бүген — иртәгә» исемле өч өлешле мини-комикс яки рәсемле хикәя ясагыз. Һәр өлештә кимендә ике фигыль кулланыгыз һәм аларның заманын билгеләгез.
Иҗади фикерләүне һәм фигыльләрне реаль сөйләм контекстында дөрес куллануны үстерә; тикшергәндә өч заманның да булуына карарга.
Контроль сораулар: «Фигыльнең заманын билгеләү өчен нинди сораулар куябыз?», «Үткән заманга ике мисал әйтегез», «Киләчәк заман фигылен җөмләдә кулланыгыз».

Создайте уникальный план урока по своей теме

  • Любая тема, любой уровень
  • Структура по ФГОС
  • 100% уникальный план урока
  • Цели, ход урока, рефлексия
  • Экспорт в PDF и Word
  • Готово за 1 минуту

Другие темы по государственному татарскому языку для 4 класса

Чем удобны планы уроков Нейрум

  • Готовый план, не набросокЦели, ход урока, планируемые результаты, рефлексия — всё по структуре ФГОС, открыли и пошли вести.
  • План урока или техкартаОдин материал — два формата экспорта в PDF. Скачали то, что нужно завучу.
  • Свой план урока за минутуНе нашли нужный? ИИ-конструктор напишет план урока по вашей теме, классу и типу урока.

Вопросы и ответы

Как скачать план урока «Временные формы глаголов»?

Зарегистрируйтесь бесплатно — материал сохранится в личном кабинете, откуда его можно скачать как план урока или технологическую карту.

Соответствует ли план урока ФГОС?

Да, структура урока — цели, ход урока, планируемые результаты — построена по ФГОС для 4 класса (государственному татарскому языку).

Можно ли изменить план под свой класс?

Да. После регистрации план урока открывается в конструкторе: этапы и содержание можно отредактировать или перегенерировать.